کدرز نیوز

دسته: نرم‌افزار

  • بهترین توزیع لینوکس برای توسعه‌دهندگان

    بهترین توزیع لینوکس برای توسعه‌دهندگان

    در حالی که معرفی بهترین توزیع لینوکس برای کاربران عادی کار ساده‌ای است، انتخاب توزیع مناسب برای توسعه همیشه بحث‌برانگیز بوده است. اغلب این بحث‌ها بیشتر به سلیقه شخصی توسعه‌دهندگان برمی‌گردد تا این‌که کدام توزیع واقعاً «بهترین ابزار برای انجام کار» است.

    توزیع‌های لینوکس نه‌تنها تمام ابزارهای موردنیاز برای توسعه نرم‌افزار را در اختیار شما می‌گذارد، بلکه بیشتر این ابزارها رایگان، متن‌باز و بسیار ساده برای نصب هستند.

    در سال‌های اخیر، لینوکس به‌تدریج محبوبیت بیشتری میان کاربران عادی و به‌ویژه توسعه‌دهندگان پیدا کرده است. دلایل متعددی پشت این رشد قرار دارد؛ از جمله پایان پشتیبانی ویندوز ۱۰، سهولت استفاده، انعطاف‌پذیری بالا، پایداری، پیشرفت در حوزه بازی و البته توسعه نرم‌افزار.

    بله، لینوکس یک پلتفرم فوق‌العاده برای توسعه است. این سیستم‌عامل همه ابزارهای لازم را ارائه می‌دهد و در کنار آن از فناوری‌هایی مانند Docker، Podman، Kubernetes، ماشین‌های مجازی و بسیاری ابزارهای پیشرفته دیگر پشتیبانی می‌کند.

    در این مطلب، فهرست را به پنج توزیع لینوکس برتر برای توسعه محدود کرده‌ایم. شاید توزیع مورد علاقه شخصی نویسنده هم در این فهرست باشد، اما انتخاب‌ها صرفاً بر اساس تجربه و توانمندی‌ها انجام شده‌اند.

    البته باید توجه داشت که تقریباً هر توزیع لینوکس را می‌توان به یک سیستم مناسب برای توسعه تبدیل کرد؛ کافی است ابزارها، زبان برنامه‌نویسی، محیط توسعه و موتور اجرای کانتینر موردنظر خود را نصب کنید.

    با این حال، در ادامه توزیع‌هایی را معرفی می‌کنیم که از نظر ما بهترین گزینه‌های موجود برای توسعه‌دهندگان هستند.

    ۱. Debian

    دبیان به‌درستی «مادر تمام توزیع‌ها» نامیده می‌شود. این توزیع پایه اصلی اوبونتو است و بسیاری از توزیع‌های دیگر نیز بر اساس اوبونتو ساخته شده‌اند. بدون دبیان، اوبونتو هم وجود نداشت.

    دبیان به پایداری بسیار بالا مشهور است. دلیل این موضوع، چرخه انتشار محافظه‌کارانه، نرم‌افزارهای کاملاً بررسی‌شده و به‌روزرسانی‌های سریع و امن است. در کنار این پایداری، کاربران به مخزن عظیمی از نرم‌افزارها، مدیر بسته قدرتمند و پشتیبانی از معماری‌های مختلف دسترسی دارند.

    توسعه‌دهندگان می‌توانند شاخه موردنظر خود را انتخاب کنند؛ از نسخه پایدار گرفته تا testing یا حتی نسخه‌های بسیار جدید (bleeding edge). دبیان همچنین سریع، بسیار قابل شخصی‌سازی و دارای محیط‌های دسکتاپ متنوع است. جامعه کاربری بزرگ آن نیز یافتن راه‌حل برای مشکلات را بسیار آسان می‌کند.

    از نظر امنیت، دبیان عملکرد متفاوتی نسبت به توزیع‌های مبتنی بر اوبونتو دارد. در این توزیع، دسترسی sudo به‌صورت پیش‌فرض برای کاربران عادی فعال نیست و برای دسترسی مدیریتی باید مستقیماً به حساب root وارد شوید. البته امکان فعال‌سازی sudo نیز وجود دارد.

    ۲. Fedora

    برای بسیاری از توسعه‌دهندگان، فدورا انتخابی بدیهی است. این توزیع تمرکز ویژه‌ای بر فناوری‌های جدید دارد و معمولاً زودتر از سایر توزیع‌ها آن‌ها را می‌پذیرد. فدورا از اولین توزیع‌هایی بود که به Wayland مهاجرت کرد، از فایل‌سیستم Btrfs استفاده کرد و جدیدترین نسخه GNOME را ارائه داد.

    به دلیل عرضه نسخه‌های جدید نرم‌افزار، ابزارهای توسعه مانند GCC و زبان‌هایی مثل Python در فدورا معمولاً به‌روز هستند. این موضوع نیاز به نصب یا ارتقای دستی را کاهش می‌دهد و اغلب نیازی به افزودن مخازن غیررسمی نیست.

    فدورا ابزارهای مخصوص توسعه‌دهندگان، کامپایلرها، IDEها و ابزار Toolbox برای ساخت محیط‌های توسعه تکرارپذیر را ارائه می‌دهد. همچنین برنامه GNOME Boxes راه‌اندازی ماشین‌های مجازی را بسیار ساده می‌کند.

    با وجود آن‌که فدورا یک توزیع نسبتاً «لبه تکنولوژی» محسوب می‌شود، همچنان پایدار، قابل پیش‌بینی و قابل اعتماد است. جامعه کاربری بزرگ آن نیز پشتیبانی مناسبی فراهم می‌کند.

    ۳. Pop!_OS

    Pop!_OS انتخاب اصلی بسیاری از توسعه‌دهندگان است، به‌ویژه پس از معرفی محیط دسکتاپ COSMIC توسط System76. این دسکتاپ با زبان Rust نوشته شده و به همین دلیل سرعت بسیار بالایی دارد.

    Pop!_OS به‌طور خاص برای سازندگان و توسعه‌دهندگان طراحی شده است. یکی از ویژگی‌های جذاب آن، امکان فعال یا غیرفعال کردن مدیریت پنجره‌ای tiling به‌صورت آنی است. این قابلیت به بهره‌وری بالاتر در محیط توسعه کمک می‌کند.

    System76 نسخه‌های جداگانه‌ای از فایل نصب Pop!_OS برای کارت‌های گرافیک NVIDIA و AMD ارائه می‌دهد. این موضوع نصب درایورها را ساده می‌کند و برای توسعه در حوزه یادگیری ماشین و هوش مصنوعی اهمیت زیادی دارد.

    این توزیع از APT و Flatpak پشتیبانی می‌کند و رمزنگاری کامل دیسک را به‌صورت پیش‌فرض ارائه می‌دهد؛ ویژگی مهمی برای حفظ امنیت اطلاعات توسعه‌دهندگان.

    ۴. openSUSE

    openSUSE در دو نسخه Tumbleweed و Leap عرضه می‌شود. Tumbleweed یک توزیع rolling release است و همیشه جدیدترین نرم‌افزارها را ارائه می‌دهد. تفاوت اصلی آن با سایر توزیع‌های مشابه، استفاده از چارچوب تست openQA برای حفظ پایداری بالاتر است.

    نسخه Leap برای کاربرانی مناسب است که به پشتیبانی بلندمدت علاقه دارند. openSUSE ابزارهای قدرتمندی مانند Open Build Service، ابزار مدیریتی YaST و فایل‌سیستم Btrfs با قابلیت snapshot ارائه می‌دهد.

    این توزیع همچنین به‌صورت پیش‌فرض برای کار با Docker، Podman و Kubernetes آماده است و گزینه‌ای عالی برای توسعه مبتنی بر کانتینر محسوب می‌شود.

    ۵. Linux Mint

    پاسخ بیشتر توسعه‌دهندگان به این سؤال که چرا توزیع لینوکس مینت را انتخاب می‌کنند، ساده است: سهولت استفاده.

    Linux Mint تجربه‌ای روان، پایدار و بدون دردسر ارائه می‌دهد. این توزیع لینوکس بر پایه اوبونتو ساخته شده و نصب ابزارهای توسعه در آن بسیار ساده است. تنها با یک دستور می‌توان مجموعه کاملی از ابزارهای ساخت نرم‌افزار را نصب کرد.

    محیط دسکتاپ پیش‌فرض Cinnamon آشنا، سریع و پایدار است و برای کار طولانی‌مدت توسعه‌دهندگان گزینه‌ای ایده‌آل محسوب می‌شود.

    جمع‌بندی

    اگر به دنبال یک سیستم‌عامل قدرتمند، انعطاف‌پذیر و حرفه‌ای برای توسعه هستید، لینوکس انتخابی هوشمندانه است. توزیع لینوکس مناسب، به نیازها، تجربه و حوزه کاری شما بستگی دارد؛ اما گزینه‌های معرفی‌شده در این مطلب، جزو بهترین انتخاب‌های موجود برای توسعه‌دهندگان هستند.

  • اوبونتو به زبان برنامه‌نویسی Rust مهاجرت می‌کند؛ بازنویسی ده‌ها ابزار اصلی لینوکس

    اوبونتو به زبان برنامه‌نویسی Rust مهاجرت می‌کند؛ بازنویسی ده‌ها ابزار اصلی لینوکس

    در رویداد Ubuntu Summit 2025 شرکت Canonical اعلام کرد که در نسخه‌های آینده‌ی سیستم‌عامل اوبونتو، بخش‌های مهمی از هسته و ابزارهای پایه‌ی لینوکس با استفاده از زبان Rust بازنویسی خواهند شد. این تغییر بزرگ با هدف افزایش ایمنی حافظه و پایداری سیستم انجام می‌شود و نه صرفاً برای بهبود عملکرد.

    به گزارش ZDNet، «جان سیگر» (Jon Seager)، معاون مهندسی اوبونتو در کنونیکال، در این رویداد گفت:

    «تمرکز ما بر جایگزینی مؤلفه‌های کلیدی سیستم با نسخه‌هایی مبتنی بر Rust است تا ایمنی و مقاومت بیشتری در برابر خطاها و آسیب‌پذیری‌ها فراهم شود. چیزی که در Rust بیش از هر چیز مرا جذب می‌کند، توانایی آن در افزایش تاب‌آوری و ایمنی است.»

    این تصمیم در ادامه‌ی روند اخیر اوبونتو برای استفاده از ابزارهای نوشته‌شده با Rust اتخاذ شده است از جمله sudo-rs، نسخه‌ی جدید دستور معروف sudo که با زبان Rust بازنویسی شده است. با این حال، کاربران همچنان می‌توانند در صورت تمایل، از نسخه‌ی سنتی sudo استفاده کنند یا به آن بازگردند.

    از sudo تا coreutils؛ بازنویسی ابزارهای پایه‌ی لینوکس

    کنونیکال همچنین تأیید کرده است که در نسخه‌ی اوبونتو 26.04، مجموعه‌ی uutils/coreutils مبتنی بر Rust جایگزین ابزارهای اصلی سیستم مانند ls ،cp ،mv و ده‌ها دستور خط فرمان دیگر خواهد شد.
    هدف این پروژه دستیابی به تطابق عملکردی کامل با GNU coreutils است، اما با تمرکز بر ایمنی حافظه، نگهداری آسان‌تر و جلوگیری از خطاهای امنیتی رایج در زبان‌های قدیمی‌تر مانند C.

    رمزگذاری کامل دیسک با پشتیبانی TPM

    در بخش دسکتاپ، اوبونتو 26.04 ویژگی جدیدی به نام رمزگذاری کامل دیسک با پشتیبانی TPM معرفی خواهد کرد. این قابلیت عملکردی مشابه با BitLocker در ویندوز و FileVault در macOS دارد و هدف آن محافظت از داده‌های کاربر در برابر دسترسی‌های غیرمجاز است. کاربران دسکتاپ با این ویژگی می‌توانند رمزگذاری سیستم خود را بدون پیچیدگی‌های فنی، به‌صورت کاملاً یکپارچه فعال کنند.

    اظهارات شاتلورث درباره آینده‌ی دسکتاپ لینوکس

    در همین رویداد، مارک شاتلورث (Mark Shuttleworth)، مدیرعامل کنونیکال، بار دیگر بر باور خود به آینده‌ی لینوکس در حوزه‌ی دسکتاپ تأکید کرد. او گفت:

    «من به پتانسیل لینوکس برای تبدیل شدن به یک دسکتاپ جهانی و همه‌گیر باور دارم. اما جامعه‌ی متن‌باز باید درک کند که ساخت دسکتاپ برای کاربرانی که مهندس نیستند، متفاوت است. سادگی و «فقط کار کند» بودن، به همان اندازه اهمیت دارد.»

    واکنش جامعه‌ی متن‌باز به تصمیم اوبونتو برای استفاده از Rust؛ پیشرفت یا تکرار اشتباهات قدیمی؟

    پس از اعلام رسمی شرکت Canonical مبنی بر بازنویسی ابزارهای پایه‌ای لینوکس با استفاده از زبان Rust، موجی از واکنش‌ها در جامعه‌ی متن‌باز و کاربران حرفه‌ای اوبونتو شکل گرفت. برخی از توسعه‌دهندگان از این تصمیم استقبال کرده‌اند و آن را گامی بزرگ به‌سوی امنیت و پایداری بیشتر می‌دانند، اما گروهی دیگر معتقدند که این حرکت بیش از آنکه فنی باشد، سیاسی و استراتژیک است و حتی ممکن است امنیت و پایداری سیستم را برای مدتی کاهش دهد.

    «ابزارهای Rust هنوز کامل نیستند»

    یکی از کاربران با اشاره به هدف اوبونتو مبنی بر دستیابی به «تطابق کامل عملکردی با GNU coreutils» نوشت:

    «یعنی در واقع هنوز به آن نقطه نرسیده‌اند. باید مراقب بود وقتی اسکریپت‌های قدیمی شروع به خطا دادن کردند، تعجب نکنیم.»

    برخی کاربران دیگر نیز تأکید کردند که بسیاری از نسخه‌های جدید ابزارهای بازنویسی‌شده در Rust هنوز در تمام تست‌های سازگاری با نسخه‌ی C موفق نبوده‌اند. به گفته‌ی یکی از مشارکت‌کنندگان، این ابزارها در حال حاضر تنها حدود ۷۵٪ از تست‌های رسمی GNU را با موفقیت پشت سر گذاشته‌اند.

    او افزود:

    «برای کاربر عادی تفاوت زیادی احساس نخواهد شد، اما در محیط‌های حساس یا تولیدی، همین تفاوت ۲۵ درصدی می‌تواند فاجعه‌بار باشد.»

    «Rust جادویی نیست؛ بازنویسی همیشه ریسک دارد»

    بخش بزرگی از نقدها متوجه خطرات بازنویسی نرم‌افزارهای پایدار است. یکی از کاربران با نام gweihir نوشت:

    «Rust جادویی نیست. هر بازنویسی بزرگی احتمالاً در ابتدا امنیت سیستم را کمتر می‌کند. ابزارهای فعلی مثل ls ،cp و mv سال‌هاست تست شده‌اند.»

    کاربر دیگری پاسخ داد:

    «درست است که این ابزارها با زبان C بسیار پایدار شده‌اند، اما نمی‌توان نادیده گرفت که C منبع بسیاری از آسیب‌پذیری‌های امنیتی بوده است. Rust حداقل می‌تواند بخشی از این مشکلات را از بین ببرد.»

    انگیزه‌های تجاری در پشت پرده؟

    برخی تحلیل‌گران فنی در انجمن‌ها گمان می‌برند که تصمیم کنونیکال تنها برای امنیت نیست. یکی از کاربران نوشت:

    «این تصمیم بیشتر به کنترل استراتژیک مربوط است. شاید کنونیکال می‌خواهد وابستگی خود به دبیان و GNU را کاهش دهد تا سهم مالکیت بیشتری در دنیای لینوکس داشته باشد.»

    گروهی دیگر هم به تغییر مجوزها اشاره کردند و گفتند که با جایگزینی ابزارهای GNU (تحت مجوز GPL) با نسخه‌های MIT یا BSD، کنونیکال می‌تواند در آینده آزادی عمل بیشتری برای محصولات تجاری خود داشته باشد.

    «توسعه‌دهندگان Rust تنبل نیستند، اما بی‌تجربه‌اند»

    کاربری در پاسخ به انتقادها نوشت:

    «خواندن و ویرایش کد قدیمی سخت است و بسیاری از برنامه‌نویسان ترجیح می‌دهند از نو بسازند. Rust ابزاری مدرن است، اما یادگیری آن هم چالش‌برانگیز است.»

    امنیت بیشتر یا فقط مجموعه‌ای از باگ‌های تازه؟

    در میان نظرات طنزآمیز، یکی از کاربران نوشت:

    «یادداشت به خودم: تا چند نسخه‌ی آینده، سراغ اوبونتو یا لینوکس مینت نمی‌روم، بگذار اول باگ‌ها و حفره‌ها رفع شوند.»

    کاربر دیگری افزود:

    «به‌جای بازنویسی ابزارهایی که سال‌ها آزمایش شده‌اند، بهتر بود اوبونتو از نسخه‌های ایمن‌تر C استفاده کند. مثلاً پروژه‌هایی مثل fil-c.org مدعی‌اند می‌توانند کدهای C را بدون خطر نشت حافظه کامپایل کنند، بدون نیاز به Rust.»

    دغدغه‌ی کاربران دسکتاپ: رمزگذاری دیسک

    در بخش دسکتاپ نیز معرفی قابلیت رمزگذاری کامل دیسک با پشتیبانی TPM، واکنش‌های متفاوتی داشت. برخی کاربران آن را با BitLocker مقایسه کرده و از پیچیدگی احتمالی در نصب نسخه‌های سرور انتقاد کردند:

    «امیدوارم نسخه‌ سرور هم از رمزگذاری کامل در دیسک‌های RAID پشتیبانی کند، نصب‌کننده فعلی در این بخش دچار خطا می‌شود.»

    جمع‌بندی

    با این تغییرات، به‌نظر می‌رسد اوبونتو وارد دوره‌ی جدیدی از مدرن‌سازی زیرساخت‌های لینوکس شده است دوره‌ای که در آن Rust نقش مهمی در ایمن‌تر کردن و قابل‌اعتمادتر شدن سیستم‌عامل‌های متن‌باز ایفا خواهد کرد.
    اگرچه هنوز زود است تا بگوییم این مهاجرت تا چه اندازه موفق خواهد بود، اما یک چیز قطعی است: آینده‌ی لینوکس بیش از هر زمان دیگری در حال بازنویسی به زبان Rust است.

    در مجموع، تصمیم اوبونتو برای بازنویسی ده‌ها ابزار سیستم با Rust، جامعه‌ی کاربری را دو دسته کرده است:

    • گروهی که آن را گامی شجاعانه برای آینده‌ی امن‌تر می‌دانند
    • و گروهی که می‌ترسند تکرار اشتباهات دهه‌ی ۹۰ میلادی در قالبی مدرن‌تر رخ دهد.

    اما واقعیت این است که اوبونتو، چه با حمایت و چه با انتقاد، در حال بازتعریف معماری زیرساختی لینوکس است، مسیری که دیر یا زود سایر توزیع‌ها نیز احتمالاً به آن خواهند پیوست.

  • چرا مهندسان نرم‌افزار نمی‌توانند درباره زبان‌های برنامه‌نویسی منطقی تصمیم بگیرند

    چرا مهندسان نرم‌افزار نمی‌توانند درباره زبان‌های برنامه‌نویسی منطقی تصمیم بگیرند

    انتخاب یک زبان برنامه نویسی، شاید گران‌ترین تصمیمی باشد که هر شرکت نرم‌افزاری می‌گیرد؛ اما ما معمولاً با آن مثل یک بحث فنی ساده رفتار می‌کنیم.

    بعد از دو دهه مشاهده شکست‌ها و فروپاشی‌های شرکت‌هایی که به خاطر همین تصمیم اشتباه ورشکست شدند، به یک حقیقت ناخوشایند رسیده‌ام: این تصمیم‌ها معمولاً فنی نیستند، بلکه احساسی، هویتی و گاهی مبتنی بر غرور هستند و همین تصمیم‌های ظاهراً فنی، در سکوت، سرعت توسعه و بودجه شرکت‌ها را از بین می‌برند.

    تجربه‌ای که مسیر حرفه‌ای مرا عوض کرد

    اوایل دوران کاری‌ام در استارتاپی به نام Takkle کار می‌کردم؛ شبکه اجتماعی نوظهوری که آینده درخشانی داشت.
    با رفتن ناگهانی مدیر فنی، منِ جوان بیست‌وچند ساله از مهندس ارشد به سمت معاون مهندسی (VP of Engineering) ارتقا پیدا کردم و تیمی ۱۲ نفره را رهبری می‌کردم. عملکرد ما خوب بود، اما هیئت‌مدیره نگران کم‌تجربگی من بود و تصمیم گرفت یک مدیر فنی ارشد (CTO) با تجربه استخدام کند.

    مدیر جدید از جامعه‌ی Perl آمده بود؛ با چند جلد از کتاب‌های معروف O’Reilly روی میزش.
    اولین تصمیمش این بود: «PHP انتخاب اشتباهی است؛ باید همه‌چیز را با Perl بازنویسی کنیم.»

    تحلیل او از تفاوت‌های دو زبان، در ظاهر منطقی به نظر می‌رسید، اما در واقع یک تحلیل نمایشی بود، تصمیم از قبل گرفته شده بود.

    نتیجه فاجعه‌بار بود. سرعت تیم سقوط کرد، باید از صفر زبان جدید را یاد می‌گرفتیم، پروژه ۹ ماه عقب افتاد و هزینه ماهانه از ۲۰۰ هزار دلار به ۵۰۰ هزار دلار رسید.
    در نهایت، سیستم جدید زیبا و فنی بود، اما وقتی آماده شد، فرصت بازار از دست رفته بود؛ فیس‌بوک از دانشگاه‌ها فراتر رفته بود و ما پولی برای ادامه نداشتیم.

    سال‌ها بعد هنوز از خودم می‌پرسیدم: اگر با همان PHP ادامه می‌دادیم چه می‌شد؟
    سیستم ما کار می‌کرد، پیشرفت داشتیم، هزینه کمتر بود و جالب اینکه فیس‌بوک هم با PHP موفق شد.

    اما سؤال بزرگ‌تر این بود: چطور ممکن است یک رهبر باتجربه چنین اشتباه پرهزینه‌ای کند؟

    وعده‌ها و واقعیت‌ها

    وعده‌ها:

    • مهاجرت به Perl باعث می‌شود معماری بهتری بسازیم.
    • بازنویسی کامل، کیفیت کد و جذب نیرو را بهبود می‌دهد.

    واقعیت:

    • سرعت تیم فروپاشید.
    • هزینه‌ها دو برابر شد.
    • و در نهایت، شرکت شکست خورد.

    الگوی تکراری در گوگل، MongoDB و فراتر از آن

    در سال‌های بعد، در نقش‌های مختلفی از جمله مدیر محصولات زبان‌ها در گوگل و مدیر تیم‌های چندزبانه در MongoDB، بارها همین الگو را دیدم. مهندسان باهوش، با داده‌هایی واقعی اما ناقص، بر سر زبان‌ها بحث می‌کردند، هر کدام «درست» می‌گفتند، اما هیچ‌کدام تصویر کامل را نمی‌دیدند.

    حتی در Google Cloud، مشتریان بزرگ با همین مشکل دست‌وپنجه نرم می‌کردند.
    دو دهه بعد، همان صحنه را تکرار شده دیدم: معاون مهندسی شرکتی در حال ارائه گزارشی بود تا رهبری را قانع کند که باید سیستم بعدی را با Rust بنویسند.
    استدلال‌هایش عیناً شبیه همان تحلیل‌های Perl در Takkle بود و جالب اینکه، تمام ویژگی‌هایی که به‌عنوان مزیت Rust مطرح می‌کرد، در واقع در Go قوی‌تر بودند!

    وقتی از او پرسیدم چطور زبان‌های دیگر را مقایسه کرده‌اند، پاسخش تکان‌دهنده بود: «راستش… بررسی خاصی نکردیم. همه دارن درباره Rust حرف می‌زنن.» و این یعنی تصمیمی ۵۰ میلیون دلاری بر اساس هیجان و هویت، نه تحلیل واقعی.

    دو گفت‌وگو در هر بحث فنی وجود دارد

    در هر گفت‌وگوی فنی درباره زبان‌ها، دو مکالمه هم‌زمان در جریان است:

    1. مکالمه‌ی آشکار:
      «Rust حافظه را ایمن‌تر مدیریت می‌کند.»
      «Go سریع‌تر کامپایل می‌شود.»
      «Python اکوسیستم یادگیری ماشین غنی‌تری دارد.»
    2. مکالمه‌ی پنهان:
      «من یک برنامه‌نویس Rust هستم.»
      «می‌خواهم کسی باشم که با Rust کار می‌کند.»
      «نمی‌توانم خودم را کسی بدانم که Rust را انتخاب نمی‌کند.»

    در Takkle، مدیر فنی ما داشت مکالمه پنهان را انجام می‌داد. تحلیلش از Perl درست بود، اما هدفش دفاع از «هویت» خودش بود، نه انتخاب درست برای شرکت. شرکت ما ماهی ۳۰۰ هزار دلار بیشتر خرج نکرد تا سیستم بهتری بسازد، بلکه هزینه کرد تا او بتواند «CTOِ Perl» باشد، نه «CTOِ PHP».

    مغز ما برای دیدن این تعصب ساخته نشده است

    پژوهش‌های عصب‌شناسی نشان می‌دهند که وقتی باورهای مربوط به «هویت» ما به چالش کشیده می‌شوند، مغز دقیقاً مانند زمان تهدید فیزیکی واکنش نشان می‌دهد. بخش آمیگدالا (مرکز ترس) و قشر اینسولا (مرکز احساس انزجار و درد عاطفی) فعال می‌شوند. سیستم پیش‌فرض مغز که حس «من کیستم» را حفظ می‌کند، وارد حالت دفاعی می‌شود.

    «برای درک دیدگاهی متفاوت، باید نسخه‌ای متفاوت از خودت را تصور کنی.» نتیجه ساده است: به همین دلیل، وقتی مهندسی که خود را «Pythonista» می‌داند به Go نگاه می‌کند، مغزش ناخودآگاه اطلاعات را تهدید تلقی می‌کند. ما دروغ نمی‌گوییم؛ فقط واقعا باور داریم که منطق‌مان درست است در حالی که مغزمان در حال دفاع از هویت‌مان است، نه ارزیابی واقعیت.

    صنعت ما بر پایه‌ی گفت‌وگوی اشتباه ساخته شده است

    ما خودمان را Rustacean ،Gopher یا Pythonista می‌نامیم. این فقط نام نیست، هویت است و صنعت نرم‌افزار بر همین هویت بنا شده: رقابت‌های فنی، بنچمارک‌ها، فریم‌ورک‌های مقایسه‌ای… اما حقیقت این است که گفت‌وگوی پنهان، قوی‌تر از گفت‌وگوی فنی است.

    هر بار که از یک توسعه‌دهنده Rust می‌خواهید زبان‌ها را ارزیابی کند، در واقع از قبل Rust را انتخاب کرده‌اید، فقط ۲ میلیون دلار خرج می‌کنید تا این تصمیم از پیش‌گرفته‌شده «منطقی» به نظر برسد.

    هزینه واقعی تعصب زبانی

    پژوهش‌ها نشان می‌دهد انتخاب فناوری می‌تواند بین ۴۰ تا ۶۰ درصد از کل هزینه توسعه در چرخه عمر محصول را تعیین کند. گزارش Stripe نیز می‌گوید توسعه‌دهندگان ۴۲ درصد از زمان خود را صرف بدهی فنی می‌کنند.

    وقتی تصمیم‌هایتان را بر اساس هویت می‌گیرید، در واقع سرعت، بودجه و آینده شرکت را گروی حفظ غرور فردی می‌گذارید.

    راه‌حل: بازتعریف انتخاب زبان به عنوان تصمیم اقتصادی

    اگر مکالمه‌ی پنهان را نمی‌توان حذف کرد، باید موضوع گفت‌وگو را تغییر داد. به جای اینکه بپرسیم: «کدام زبان بهتر است؟» بپرسیم: «هزینه‌ی واقعی این زبان برای ما چیست؟» نه فقط از نظر حقوق و سرعت توسعه، بلکه در بدهی فنی، پیچیدگی عملیاتی، جذب نیرو و دوام اقتصادی.

    انتخاب زبان برنامه‌نویسی، یک تصمیم اقتصادی است، نه فنی. زبانی که انتخاب می‌کنید، فرهنگ تیم، مسیر رشد، بودجه و حتی احتمال بقای شرکت شما را تعیین می‌کند. ما به چارچوبی نیاز داریم که هزینه‌های پنهان را آشکار کند، چارچوبی که تصمیم‌گیری را از سطح احساس به سطح عدد و اقتصاد منتقل کند.

  • ۴ جایگزین کاملاً متن‌باز برای داکر؛ آزادی از قفل‌های تجاری

    ۴ جایگزین کاملاً متن‌باز برای داکر؛ آزادی از قفل‌های تجاری

    اگر از وابستگی داکر به سیاست‌های تجاری خسته شده‌اید و به دنبال جایگزین‌های متن‌باز و مستقل برای مدیریت کانتینر می‌گردید، خوشحال باشید که دنیای متن‌باز گزینه‌های قدرتمندی برایتان آماده کرده است. در این مطلب با چهار ابزار محبوب و آزاد آشنا می‌شویم که تجربه‌ای مشابه داکر را بدون هیچ وابستگی به شرکت خاص، ارائه می‌دهند.

    در سال‌های اخیر، Docker به یکی از ابزارهای اصلی در دنیای توسعه و استقرار نرم‌افزار تبدیل شده است. اما سیاست‌های تجاری و وابستگی به زیرساخت‌های اختصاصی آن باعث شده بسیاری از توسعه‌دهندگان به دنبال جایگزین‌های آزادتر و متن‌باز بروند. خوشبختانه به لطف Open Container Initiative (OCI)، می‌توان از اکوسیستم وسیعی از کانتینرها بدون نیاز به خود داکر استفاده کرد.

    در ادامه، با چهار جایگزین برتر Docker آشنا می‌شویم که هرکدام نقاط قوت و ویژگی‌های خاص خود را دارند.

    ۱. Podman؛ تجربه‌ای آشنا، بدون قفل تجاری

    Podman یکی از محبوب‌ترین و کامل‌ترین جایگزین‌های Docker است. در ظاهر، تجربه‌ی کار با آن بسیار مشابه داکر است، اما در پشت‌صحنه بر پایه‌ی libpod ساخته شده و نیازی به سرویس پس‌زمینه‌ی dockerd ندارد. رابط کاربری ساده‌ی Podman امکان ساخت، اجرا و مدیریت کانتینر را به راحتی فراهم می‌کند. این ابزار با استاندارد OCI سازگار است، از اسکریپت‌های Docker Compose پشتیبانی می‌کند و می‌توان آن را در استقرارهای Kubernetes نیز به کار برد.

    ویژگی مهم دیگر Podman اجرای کانتینرهای بدون دسترسی ریشه (rootless) است که امنیت سیستم را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد. این ابزار همچنین به‌صورت رسمی در VS Code و GitHub Actions پشتیبانی می‌شود.

    ۲. Containerd + Nerdctl؛ گزینه‌ای برای عاشقان خط فرمان

    اگر نیازی به محیط گرافیکی ندارید، ترکیب containerd و nerdctl یک جایگزین حرفه‌ای و قدرتمند است. در واقع، containerd همان موتور اصلی Docker محسوب می‌شود و nerdctl هم نسخه‌ی متن‌باز رابط خط فرمان آن است. با این ترکیب، تجربه‌ای تقریباً مشابه Docker خواهید داشت، اما کاملاً مستقل از آن. این دو ابزار از استاندارد OCI پشتیبانی می‌کنند و می‌توانند بیشتر ایمیج‌های داکر را اجرا کنند. پشتیبانی از Docker Compose و حالت rootless نیز در آن‌ها وجود دارد. این گزینه برای توسعه‌دهندگانی که ترجیح می‌دهند مستقیماً در ترمینال کار کنند، انتخابی ایده‌آل است.

    ۳. Rancher Desktop؛ تجربه‌ای دسکتاپی بدون Docker

    اگر از کار با محیط خط فرمان خسته شده‌اید اما نمی‌خواهید به Docker برگردید، Rancher Desktop بهترین انتخاب است. این ابزار که توسط تیم SUSE (سازنده‌ی openSUSE) توسعه یافته، تجربه‌ای شبیه Docker Desktop را فراهم می‌کند، اما بر پایه‌ی containerd و nerdctl کار می‌کند.

    Rancher Desktop روی macOS (هر دو نسخه‌ی Intel و Apple Silicon)، ویندوز و لینوکس در دسترس است و امکان build، pull، push و مدیریت کامل کانتینر را فراهم می‌کند. از آنجا که این ابزار از استاندارد OCI پشتیبانی می‌کند، می‌تواند با بسیاری از ایمیج‌های داکر نیز سازگار باشد. اگر دنبال رابط کاربری گرافیکی و ساده هستید، Rancher Desktop یکی از بهترین گزینه‌هاست.

    ۴. LXC؛ کانتینرهایی با کنترل کامل

    LXC یا Linux Containers با اینکه دقیقاً جایگزین Docker محسوب نمی‌شود، اما انتخابی مناسب برای کسانی است که به دنبال کنترل کامل بر محیط مجازی خود هستند. LXC به‌طور مستقیم با هسته‌ی لینوکس کار می‌کند و به ایمیج‌ها متکی نیست. در واقع، LXC چیزی میان ماشین مجازی و کانتینر است؛ سنگین‌تر از کانتینر اما بسیار سبک‌تر از VM. این ویژگی آن را برای اجرای محیط‌هایی مانند Plex، فضای توسعه‌ی ایزوله یا سرویس‌هایی که به systemd نیاز دارند، ایده‌آل می‌کند. البته راه‌اندازی و نگهداری آن کمی پیچیده‌تر از Docker است، اما انعطاف و کنترل بالایی ارائه می‌دهد.

    جمع‌بندی

    دنیای متن‌باز ثابت کرده است که وابستگی به پلتفرم‌های تجاری مثل Docker ضرورتی ندارد. ابزارهایی مانند Podman, Containerd + Nerdctl, Rancher Desktop و LXC نشان داده‌اند که می‌توان به همان سطح از کارایی، امنیت و انعطاف دست یافت، آن هم بدون قفل تجاری و با آزادی کامل در توسعه.

  • چرا ویندوز ۱۱ به ماژول TPM نیاز دارد و چطور می‌توان از آن عبور کرد؟

    چرا ویندوز ۱۱ به ماژول TPM نیاز دارد و چطور می‌توان از آن عبور کرد؟

    وقتی مایکروسافت در سال ۲۰۲۱ ویندوز ۱۱ را معرفی کرد، یکی از سخت‌گیرانه‌ترین پیش‌نیازهای سخت‌افزاری آن، وجود ماژول امنیتی TPM نسخه ۲.۰ بود. اما TPM دقیقاً چیست و چرا این‌قدر اهمیت دارد؟

    TPM چیست؟

    به‌طور ساده، TPM یا Trusted Platform Module یک پردازنده رمزنگاری امن است؛ تراشه‌ای اختصاصی که برای انجام وظایف امنیتی مانند مدیریت کلیدهای رمزنگاری طراحی شده است.
    ویندوز از این تراشه برای فعال‌سازی قابلیت‌هایی مانند Secure Boot، BitLocker و Windows Hello استفاده می‌کند.

    این ماژول وظایف ریاضی مرتبط با رمزگذاری و رمزگشایی داده‌ها، تولید عددهای تصادفی و تأیید امضاهای دیجیتال را انجام می‌دهد. همچنین، مکانی امن برای ذخیره‌ی گواهی‌های دیجیتال، کلیدهای رمزنگاری و داده‌های احراز هویت است — به شکلی که دستکاری در آن تقریباً غیرممکن باشد.

    استاندارد TPM بیش از بیست سال پیش توسط گروه Trusted Computing تدوین شد (ISO/IEC 11889) و بر مفاهیم «حفاظت از تمامیت، جداسازی و محرمانگی» تمرکز دارد.

    TPM چگونه پیاده‌سازی می‌شود؟

    TPM می‌تواند به‌صورت یک تراشه مجزا روی مادربرد نصب شود، یا در سخت‌افزار CPU و چیپ‌ست تعبیه شود. این رویکرد را شرکت‌هایی مانند Intel، AMD و Qualcomm طی دهه‌ی گذشته اتخاذ کرده‌اند.
    مایکروسافت نیز با پردازنده امنیتی Pluton وارد این حوزه شده که در تراشه‌های AMD و Qualcomm مجتمع شده است و می‌تواند نقش TPM یا یک پردازنده امنیتی مستقل را ایفا کند. حتی در ماشین‌های مجازی نیز می‌توان یک TPM مجازی ایجاد کرد.

    چرا ویندوز ۱۱ به TPM نیاز دارد؟

    مایکروسافت در سال ۲۰۲۴ اعلام کرد که TPM 2.0 استانداردی غیرقابل مذاکره برای آینده ویندوز است.
    در حوزه تجاری، این مهاجرت عملاً از سال‌ها پیش آغاز شده بود: برنامه صدور گواهی سخت‌افزار مایکروسافت الزام داشت که هر رایانه‌ای با ویندوز ۱۰ دارای TPM 2.0 باشد.

    در نتیجه، تقریباً تمام رایانه‌های امروزی از این استاندارد پشتیبانی می‌کنند و تنها دستگاه‌های خانگی قدیمی‌تر (بیش از ده سال عمر) فاقد آن هستند.

    TPM در کنار قابلیت Secure Boot تضمین می‌کند که تنها کدهای تأییدشده در زمان بوت اجرا شوند. اگر کسی بخواهد فایل‌های سیستم را با روت‌کیت آلوده کند، TPM با بررسی امضاها مانع از اجرای کدهای ناشناخته می‌شود.
    علاوه بر این، TPM کلیدهای رمزگذاری BitLocker را نگهداری کرده و امکان احراز هویت بیومتریک با Windows Hello را فراهم می‌سازد.

    چطور بفهمیم سیستم ما TPM دارد؟

    اگر رایانه‌ی شما بعد از سال ۲۰۱۶ با ویندوز ۱۰ عرضه شده باشد، تقریباً قطعی است که TPM 2.0 فعال دارد.
    از همان سال، اینتل فناوری PTT و AMD قابلیت fTPM را در پردازنده‌های خود گنجاندند. سیستم‌های قدیمی‌تر ممکن است دارای TPM 1.2 باشند که ویندوز ۱۱ به‌طور رسمی از آن پشتیبانی نمی‌کند.

    گاهی TPM در تنظیمات BIOS یا UEFI غیرفعال است. برای بررسی آن، می‌توانید ابزار System Information (Msinfo32.exe) را اجرا کنید و در صورت نیاز از تنظیمات UEFI آن را فعال کنید.

    TPM فقط مخصوص ویندوز نیست

    علاوه بر ویندوز، لینوکس و حتی بسیاری از دستگاه‌های IoT نیز از TPM برای امنیت استفاده می‌کنند.
    در دنیای اپل هم تراشه‌ای مشابه با نام Secure Enclave همین وظایف را انجام می‌دهد، یعنی نگهداری ایمن داده‌های حساس و کلیدهای رمزنگاری کاربر.

    راه‌های دور زدن محدودیت TPM

    اگر سیستم شما ویندوز ۱۰ دارد و هر نوع TPM (حتی ۱.۲) در آن فعال است، می‌توانید با ویرایش ساده رجیستری به ویندوز ۱۱ ارتقا دهید.
    همچنین ابزار Rufus این امکان را می‌دهد که بررسی سخت‌افزار را دور بزنید و نصب ویندوز ۱۱ را انجام دهید (البته به‌صورت غیررسمی و با پذیرش ریسک‌های امنیتی).

    جمع‌بندی

    TPM بخشی حیاتی از امنیت مدرن ویندوز است. این تراشه تضمین می‌کند سیستم شما هنگام بوت، رمزگذاری و احراز هویت در بالاترین سطح ایمن باقی بماند. اگرچه ممکن است برای کاربران قدیمی دردسر ایجاد کند، اما در دنیای پرتهدید امروز، امنیت سخت‌افزاری دیگر یک گزینه نیست، بلکه ضرورت است.

  • پایان رسمی پشتیبانی از ویندوز ۱۰؛ مایکروسافت پرونده یک دهه را بست

    پایان رسمی پشتیبانی از ویندوز ۱۰؛ مایکروسافت پرونده یک دهه را بست

    به گزارش خبرنگار فناوری، مایکروسافت رسماً به پشتیبانی از سیستم‌عامل ویندوز ۱۰ پایان داد؛ به این معنا که تمامی رایانه‌های مجهز به این نسخه، رسماً به پایان عمر خود رسیده‌اند. از این پس، هیچ به‌روزرسانی عمده‌ای برای ویندوز ۱۰ منتشر نخواهد شد؛ نقطه پایانی بر حضور ده‌ساله آن در بازار.

    مایکروسافت در ۱۴ اکتبر آخرین به‌روزرسانی ویندوز ۱۰ را با شناسه KB5066791 عرضه کرد. از این تاریخ به بعد، هیچ به‌روزرسانی نرم‌افزاری رایگان، وصله امنیتی یا پشتیبانی فنی از طریق Windows Update برای این نسخه ارائه نخواهد شد. مایکروسافت به کاربران توصیه کرده است برای حفظ امنیت و عملکرد بهتر، به ویندوز ۱۱ مهاجرت کنند.

    با این حال، هنوز راه‌هایی برای ادامه استفاده ایمن از ویندوز ۱۰ وجود دارد. کاربران می‌توانند همچنان از سیستم خود استفاده کنند، اما باید بدانند که نبود به‌روزرسانی‌ها، سیستم را در برابر بدافزارها، ویروس‌ها و تهدیدهای سایبری آسیب‌پذیر می‌کند.

    مایکروسافت برای کاربرانی که به زمان بیشتری نیاز دارند، برنامه‌ای با عنوان Extended Security Updates (ESU) ارائه کرده است. از طریق این برنامه، کاربران می‌توانند تا ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، یعنی یک سال بیشتر، از پشتیبانی امنیتی بهره‌مند شوند. ثبت‌نام در این طرح هم‌اکنون امکان‌پذیر است.

    مایکروسافت در اطلاعیه خود سه گزینه اصلی پیش روی کاربران ویندوز ۱۰ قرار داده است:

    1. ثبت‌نام در برنامه امنیتی تمدیدشده (ESU):
      اگر هنوز آماده مهاجرت به ویندوز ۱۱ نیستید، از مسیر
      Settings > Update & Security > Windows Update
      وارد شده و گزینه ثبت‌نام در برنامه ESU را انتخاب کنید. این برنامه تا یک سال پس از ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵، امنیت سیستم شما را حفظ می‌کند.
    2. ارتقا به ویندوز ۱۱:
      اگر سیستم شما حداقل الزامات سخت‌افزاری ویندوز ۱۱ را دارد، احتمالاً اعلان مربوط به ارتقا را دیده‌اید. برای بررسی دستی، به مسیر
      Start > Settings > Update & Security > Windows Update
      رفته و گزینه Check for updates را انتخاب کنید.
    3. خرید رایانه جدید با ویندوز ۱۱ از پیش نصب‌شده:
      اگر دستگاه فعلی شما شرایط لازم را ندارد یا قصد دارید رایانه‌ای جدید با تجربه کامل ویندوز ۱۱ داشته باشید، بهتر است از مدل‌های برتر لپ‌تاپ‌های ویندوزی موجود در بازار دیدن کنید.

    پایان پشتیبانی ویندوز ۱۰ نقطه عطفی در تاریخ سیستم‌عامل‌های مایکروسافت است؛ نسخه‌ای که میلیون‌ها کاربر در سراسر جهان بیش از یک دهه با آن زندگی دیجیتال خود را گذراندند. اکنون زمان آن رسیده تا کاربران، مسیر خود را میان سه گزینه پیش‌رو انتخاب کنند: مهاجرت، تمدید امنیت یا خداحافظی با ویندوز ۱۰.

  • انتقال ری‌اکت به یک بنیاد مستقل: تحولی تاریخی در اکوسیستم ری‌اکت

    انتقال ری‌اکت به یک بنیاد مستقل: تحولی تاریخی در اکوسیستم ری‌اکت

    در اقدامی تاریخی، تیم ری‌اکت رسما اعلام کرد که این کتابخانه محبوب فرانت-اند همراه با ری‌اکت نیتیو، از شرکت مادر (متا) جدا شده و تحت مدیریت «بنیاد ری‌اکت» مستقل قرار خواهد گرفت.

    پس‌زمینه این انتقال

    ری‌اکت که بیش از ۱۰ سال پیش به صورت متن‌باز منتشر شد، امروز به ابزاری فراتر از یک پروژه شرکتی تبدیل شده است. براساس آمارهای منتشر شده، سهم مشارکت‌کنندگان خارج از متا در توسعه این کتابخانه به طور پیوسته افزایش یافته و هم‌اکنون ده‌ها شرکت و توسعه‌دهنده مستقل در سراسر جهان در نگهداری و توسعه آن نقش فعال دارند.

    اهداف تشکیل بنیاد ری‌اکت

    به گفته سخنگویان این پروژه، اهداف اصلی این انتقال عبارتند از:

    • ایجاد ساختار حاکمیت فنی مستقل و بی‌طرف
    • تخصیص منابع مالی به پروژه‌های اکوسیستم ری‌اکت
    • حفظ و توسعه زیرساخت‌های حیاتی پروژه
    • سازماندهی رویدادهای جامعه محور مانند React Conf

    ساختار سازمانی جدید

    بنیاد ری‌اکت توسط هیئت مدیره متشکل از شرکت‌های مؤسس مدیریت خواهد شد. «ست وبستر» به عنوان مدیرعامل این بنیاد منصوب شده است. شرکت‌های مؤسس شامل غول‌های تکنولوژی مانند آمازون و مایکروسافت همراه با متا و شرکت‌های تخصصی حوزه ری‌اکت مانند کال‌استک، اکسپو، سافتور منشن و ورسل هستند.

    تأثیر بر جامعه توسعه‌دهندگان

    این حرکت به عنوان نقطه عطفی در تاریخ ری‌اکت تلقی می‌شود. بسیاری از توسعه‌دهندگان امیدوارند این تغییر باعث شفافیت بیشتر در روند توسعه، مشارکت گسترده‌تر جامعه در تصمیم‌گیری‌های فنی و توزیع عادلانه‌تر منابع شود.

    چشم‌انداز آینده

    انتظار می‌رود این انتقال در ماه‌های آینده به طور کامل اجرایی شود. تیم ری‌اکت تأکید کرده که جزئیات ساختار حاکمیت فنی جدید پس از دریافت بازخورد از جامعه نهایی و اعلام خواهد شد.